REG1.DOC

ZASADY ŻOŁNIERSKIEGO ZACHOWANIA SIĘ

POSTANOWIENIA OGÓLNE

31.Wobec siebie i w stosunku do osób cywilnych żołnierze są zobowiązani przestrzegać zasad etyczno-moralnych, norm współżycia społecznego oraz za­chowywać się z godnością, uprzejmie i taktownie.

32.Poszanowanie języka ojczystego wyraża żołnier­skie poczucie tożsamości i dumy narodowej. Używanie słów nieprzyzwoitych świadczy o braku kultury osobis­tej.

ODDAWANIE HONORÓW PRZEZ ŻOŁNIERZY

33.Oddawanie honorów jest oznaką żołnierskiego szacunku dla tradycji, symboli (barw i znaków) naro­dowych i wojskowych oraz przełożonych i starszych, a także przejawem koleżeństwa ł dobrego wychowania - dyscypliny i spoistości wojska.

34.Żołnierze są obowiązani oddawać honory:

1)prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej;

2)marszałkom Sejmu i Senatu;

3)prezesowi rady ministrów;

4)ministrowi obrony narodowej;

5)przełożonym, starszym i równym stopniem;

6)fladze państwowej, flagom rodzajów sił zbroj­nych i banderze wojennej w czasie ich podnoszenia i opuszczania,

  sztandarom wojskowym oraz banderze wojennej podczas wchodzenia na okręt i schodzenia z okrętu;

7)przed Grobem Nieznanego Żołnierza;

8)symbolom i miejscom upamiętniającym bohater­ską walkę i męczeństwo Narodu Polskiego i innych narodów, jeśli

   są tam wystawione posterunki honoro­we;

9)pogrzebom z wojskową asystą honorową.

35.Żołnierzy obowiązuje wzajemne oddawanie ho­norów zarówno w czasie służby, jak i poza nią - w sposób ustalony w przepisach wojskowych.

36.Podwładni i młodsi oddają honory pierwsi, a żołnierze równi stopniem - jednocześnie.

37.W czasie oficjalnego odtwarzania polskiego hy­mnu państwowego i hymnów innych państw, hasła Wojska Polskiego lub sygnału „Służba wartownicza” - żołnierze występujący indywidualnie przyjmują po­stawę zasadniczą, a jeśli są w nakryciu głowy - salutu­je

38.W miejscach pracy (w pomieszczeniach służbo­wych) honory oddaje się przełożonym (starszym) przez powstanie, przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy - tylko podczas pierwszego ich przybycia.

39.W miejscach, w których tę samą osobę spotyka się kilkakrotnie w krótkich odstępach czasu, np. w czasie przerw w naradach, odprawach, zajęciach szkoleniowych, na dworcach, w parkach oraz miejs­cach pełnienia służb dyżurnych (instytucjach, sztabach i na okrętach), honory oddaje się tylko podczas pierw­szego spotkania.

40.Żołnierzom innych państw przebywającym ofic­jalnie na obszarze naszego kraju honory oddaje się na zasadach obowiązujących w WP — jeśli znane są ich stopnie wojskowe.

41.Żołnierze nie oddają ho­norów w czasie:

1)przechodzenia przez jezdnię oraz mijania się w odległości większej niż (około) 15 kroków;

2)prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn i urządzeń;

3)bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczych, udzielania pomocy poszkodowanym oraz zabezpiecza­nia

  (ochrony) miejsc wypadków;

4)legitymowania, doprowadzania i konwojowania osób oraz uczestniczenia w innych interwencjach po­rządkowych;

5)przebywania w ośrodkach leczniczych (porad­niach, punktach sanitarno-opatrunkowych, izbach cho­rych, szpitalach

   i sanatoriach);

6)przebywania w instytucjach, placówkach i miejs­cach publicznych (kinach, teatrach, miejscach kultu re­ligijnego;

  lokalach rozrywkowych i gastronomicznych, na stadionach, w domach handlowych i usługowych, w środkach

  komunikacji, w czasie uczestniczenia w po­grzebach itp.);

7)przebywania w stołówkach, pijalniach, palar­niach, czytelniach, poczekalniach, umywalniach (sani­tariatach) i

  toaletach;

8)wykonywania prac porządkowo - gospodarczych.

42. Jeżeli żołnierz zna przełożonego (starszego) wy­stępującego w ubiorze cywilnym, oddaje mu honory zgodnie z przepisami wojskowymi. Podwładny (młod­szy), będący w ubiorze cywilnym, pozdrawia przełożo­nych (starszych, znajomych) w sposób przyjęty w śro­dowisku cywilnym.

43.W wypadkach nieprzewidzianych w regulami­nie żołnierz zachowuje się stosownie do sytuacji, kieru­jąc się poczuciem karności, godności i taktu.

ODDAWANIE HONORÓW PRZEZ ODDZIAŁY (PODODDZIAŁY)

44.Oddziały (pododdziały) oddają honory-w ugru­powaniu rozwiniętym lub marszowym:

1)prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej;

2)marszałkom Sejmu i Senatu;

3)prezesowi rady ministrów;

4)ministrowi obrony narodowej;

5)szefowi Sztabu Generalnego WP oraz.” na spec­jalne polecenie - dostojnikom państw obcych, których ranga

   odpowiada funkcjom sprawowanym przez osoby wymienione w punktach 1-5;

6)przełożonym od dowódcy kompana-wzwyż;

7)sztandarom wojskowym;

8)przed Grobem Nieznanego Żołnierza;

9)w czasie oficjalnego grania hymnu państwowego, hymnów innych państw, hasła Wojska Polskiego i syg­nału

„Służba wartownicza” oraz podnoszenia (opusz­czania) flagi państwowej i bandery wojennej (flag ro­dzajów sił

  zbrojnych), jak również pogrzebom z asystą wojskową;

a)w ugrupowaniu rozwiniętym - na komendę;

b)w ugrupowaniu marszowym - po zatrzyma­niu się i zwróceniu frontem w kierunku nakazanym przez dowódcę.

45.Kompanię reprezentacyjną (honorową) - do powitania prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, mar­szałków Sejmu i Senatu, prezesa rady ministrów, mini­stra obrony narodowej, najwyższego dowódcy (przeło­żonego) wojskowego oraz delegacji zagranicznych — wystawia się na specjalny rozkaz.

46.Salutowanie sztandarem obowiązuje podczas oddawania honorów osobom wymienionym w pkt. 44 ppkt 1-4 oraz przełożonym od dowódcy jednostki wzwyż, a także w czasie grania hymnów państwowych, hasła Wojska Polskiego oraz przed Grobem Nieznane­go Żołnierza i w czasie pogrzebów z wojskową asystą honorową.

47.W czasie zajęć, odpraw, konferencji służbowych itp. z udziałem żołnierzy zawodowych, pracowników wojska (grupa -mieszana) honory oddaje się na komen­dę „PANIE,PANOWIE OFICEROWIE (CHORĄŻOWIE, PODOFICEROWIE)”; tylko pracowników wojska - na zapowiedź „PANIE, PANOWIE”, natomiast z udziałem żołnierzy zasadniczej służby wojskowej (grupa mieszana) - na komendę „PROSZĘ WSTAĆ”. Jeżeli uczestnikami są jedynie żołnierze zasadniczej służby wciskowej, to podaje się komendę „WSTAĆ, BACZNOŚĆ”. Na komendę (zapowiedź) obecni stają frontem do przełożonego (starszego), a żołnierze przyj­mują postawę zasadniczą.

48.Bezpośrednio po wykonaniu odpowiedniej ko­mendy, wymienionej w punkcie 47, składa się meldu­nek - zgodnie z zasadami zależności służbowych (przełożeństwa, starszeństwa).
W odniesieniu do starszych ustalenie niniejsze jest odstępstwem od zasady okreś­lonej w punkcie 68.

49.Przełożony — po przyjęciu meldunku słowem „DZIĘKUJĘ” - zezwala przyjąć postawę swobodną (siedzącą). Zgromadzeni siadają równocześnie z przeło­żonym lub na komendę meldującego „PROSZĘ SIA­DAĆ” (SPOCZNIJ).

50.Jeżeli zajęcia prowadzi osoba cywilna, to w chwili jej przybycia podaje się komendę, np. „PANIE,PA­NOWIE OFICEROWIE” (CHORĄŻOWIE, POD­OFICEROWIE) albo „PANIE, PANOWIE” lub „PROSZĘ WSTAĆ”. Meldunku nie składa się. Komendę w tym wypadku podaje prze­łożony lub najstarszy stopniem spośród żołnierzy ucze­stniczących w zajęciach.

51.Jeżeli żołnierze zawodowi występują w ugrupo­waniu rozwiniętym lub marszowym, to podaje się ko­mendy jak dla pododdziałów.

52.Stosowne komendy do oddania honorów poda­je się również wtedy, gdy przełożony (osoba cywilna) opuszcza pomieszczenie lub zajęcia (odprawę, konfe­rencję itp.).

53.Komendę „BACZNOŚĆ” podaje się i składa meldunek każdego dnia podczas pierwszego przybycia przełożonego do oddziału (pododdziału, sztabu, insty­tucji).

54.Komendy do oddania honorów nie podaje się:

l) po ogłoszeniu alarmu;

2)podczas ćwiczeń taktycznych w terenie i na lot­niskach w czasie lotów oraz na jednostkach pływają­cych po

  ogłoszeniu alarmu bojowego i manewrowego;

3)na rubieży otwarcia ognia i na stanowiskach og­niowych w czasie strzelań;

4)w czasie wykonywania prac gospodarczych, war­sztatowych, magazynowych, prowadzenia akcji ratow­niczych, na

  stanowiskach dowodzenia, w obiektach łączność (GWŁ, stacje wzmacniakowe, aparatownie itp.), w czasie

  czyszczenia broni oraz pobierania i spo­żywania posiłków;

5)w czasie odpoczynku - od capstrzyku do pobu­dki;

6)w obiektach sportowych na terenie jednostki (pododdziału).

55.W wypadkach wymienionych w pkt. 53 i 54 przybyłemu przełożonemu składa meldunek dowódca lub żołnierz najwyższy stopniem.

56.Meldowanie nie obowiązuje w czasie akademii, zebrań, przedstawień teatralnych, koncertów, seansów filmowych i telewizyjnych oraz w czasie ładowania i rozładowywania broni, a także w izbach żołnierskich, świetlicach, klubach - w czasie wolnym.

WZAJEMNE ZWRACANIE SIĘ ŻOŁNIERZY

57.W czasie służby żołnierze zwracają się do siebie wymawiając przed stopniem wojskowym słowo „PANI” lub „PAN” lub używając formy „WY”, która jest właściwa w kon­taktach przełożonych (starszych) z żołnierzami służby zasadniczej, np.: „kapralu KOWALSKI - słucham Was” (zameldujcie, wykonajcie itp.).

58.Żołnierz zwracający się do innych żołnierzy wy­mienia ich stopień wojskowy w formie skróconej, np.:

zwracając się do starszego kaprala mówi - „pani kap­ral” lub „panie kapralu”. Podobnie postępuje zwracając się do: starszego sierżanta, (młodszego, starszego, sztabowego) chorąże­go, podporucznika, podpułkownika, komandora podpo­rucznika, komandora porucznika, generała (brygady, dywizji, broni). Stopień starszego szeregowego wymie­nia się w pełnym brzmieniu.

59.Meldując się lub przedstawiając żołnierz wymie­nia swój stopień w pełnym brzmieniu.

60.Poza służbą i w sytuacjach nieoficjalnych do­zwolone są inne formy zwracania się - bardziej bezpo­średnie (poufale), lecz z zachowaniem godności.

61.Żołnierz zwracający się do kapelanów wojsko­wych używa form tytulatury religijno -kościelnej z do­daniem nazwy stopnia wojskowego, np.: „księże (lub ojcze) kapelanie”, „księże (ojcze) kapitanie”, „księże biskupie, generale” itp.

62.Żołnierze - zwracając się do przełożonych i starszych - przyjmują postawę zasadniczą
i oddają honory. Przełożeni (starsi) zezwalają na przyjęcie po­stawy swobodnej. W czasie ćwiczeń (szkolenia, obsługi urządzeń) żołnierz zwracając się do przełożonego nie zmienia pozycji lub przyjmuje taką, jak przełożony.

63.Podczas witania się lub żegnania przełożony (starszy) stosuje zwrot „Czołem” lub „Czołem pani porucznik” lub „czołem panie poruczniku”, a podwładny (młodszy) odpowiada „Czołem” lub „Czołem parne prezydencie” (ministrze, gene­rale, pułkowniku itp. - stosownie do stanowiska lub stopnia).

64.Chcąc zwrócić się do żołnierza przebywającego w obecności przełożonego (starszego), należy prosić o pozwolenie zwrócenia się np.: „PANI PUŁKOWNIK (PANIE PUŁKOW­NIKU)” proszę o pozwolenie zwrócenia się do „Pani major Kowalskiej (Pana majo­ra Kowalskiego)”.

65.Zasada określona w pkt. 64 nie obowiązuje w miejscach, okolicznościach i wypadkach uzasadnio­nych specyfiką wykonywania czynności wymagających koncentracji uwagi lub natychmiastowego działania (np. na stanowiskach dowodzenia, stacjach radioloka­cyjnych, okrętach itp.).

66.Jeżeli na pytanie przełożonego lub starszego na­leży odpowiedzieć twierdząco, żołnierz odpowiada, np.:

„Tak jest”, „Zrozumiałem”, a jeżeli przecząco: „Nie wiem”, „Nie zrozumiałem”.

SKŁADANIE MELDUNKU I SŁUŻBOWE PRZEDSTAWIANIE SIĘ

67.Meldunek jest to zwięzła informacja, którą składa podwładny przełożonemu. W informacji tej po­daje się kolejno: tytuł („pan”), stopień wojskowy prze­łożonego lub urząd - stanowisko osoby cywilnej, swoje stanowisko, stopień, nazwisko i czynność wykonywaną przez oddział (pododdział) lub meldującego albo cel przybycia, np.: „Pani major (PANIE MAJORZE)” - dowódca pierw­szej kompanii – porucznik Kowalska, porucznik Kowalski - melduje (przed­stawiam) kompanię podczas ćwiczeń taktycznych na te­mat. „

68.Spośród osób cywilnych meldunek jest składany jedynie prezydentowi, marszałkom Sejmu i Senatu, prezesowi rady ministrów i ministrowi obrony narodo­wej. Pozostałym osobom cywilnym żołnierze składają sprawozdanie, używając stosownych określeń, np.:

„PANI DYREKTOR, PANIE DYREKTORZE - szef wydziału pierwszego major Kowalska, major Kowalski - informuję (przedstawiam, wyjaśniam itp.), że...”.

69.Przełożonemu, który zna meldującego (przed­stawiającego) można składać meldunek bez podawania stanowiska, stopnia i nazwiska. Podobne postępowanie dotyczy nazwy jednostki (instytucji). Jeśli meldunek jest składany jej dowódcy (szefowi) to nazwę jednostki lub instytucji należy podać w formie skróconej (np. brygada, dywizja itp.).

70.Meldunek składa się przede wszystkim w na­stępujących sytuacjach:

1)w wypadku przybycia przełożonego do rejonu zakwaterowania jednostki lub pododdziału (na zajęcia, odprawę,

  apel itp.);

2)podczas pełnienia służby dyżurnej - w czasie pierwszego przybycia przełożonego w danym dniu oraz dodatkowo

   w sprawach określonych w instrukcji służ­by dyżurnej;

3)na zbiórce jednostki (pododdziału) oraz w czasie witania osób przez kompanię honorową;

4)po przybyciu do przełożonego lub starszego - o celu przybycia;

5)przed wyjazdem służbowym, na urlop lub lecze­nie i po powrocie;

6)podczas obejmowania i zdawania służby, a także stanowiska służbowego;

7)po wykonaniu rozkazu (decyzji).

71.Wszystkim znanym przełożonym (przewodni­czącym komisji kontrolnej) składa się meldunek lub sprawozdanie, natomiast osobom nieznanym - mają­cym wyższy stopień lub zajmującym wyższe stanowis­ko - dowódca (oficer dyżurny) przedstawia się. Kon­trolujący zawsze informuje o celu swojego przybycia.

72.Gdy kontrolujący przybywa do jednostki (pododdziału) razem z przełożonym a jest on, co najmniej równy stopniem lub stanowiskiem, meldunek składa się kontrolującemu; jeśli ma niższy stopień lub stano­wisko - przełożonemu.

73.Jeżeli w czasie kontroli przybędzie przełożony dowódcy kontrolowanej jednostki (pododdziału), mel­dunek składa mu dowódca jednostki (pododdziału), a kontrolujący przedstawia się.

74.Służbowe przedstawianie się - to podanie star­szemu, który nie zna młodszego (podwładnego), swego stanowiska, stopnia wojskowego i nazwiska, np. „PANI PUŁKOWNIK, PA­NIE PUŁKOWNIKU, dowódca pierwszej kompani porucznik Kowalska, po­rucznik Kowalski”. Starszy postępuje podobnie, jeśli nie ma pewności, że jest znany.

75.Żołnierze przedstawiają się, gdy zwraca się do nich starszy.

76.Przedstawianie się nie obowiązuje pomocników i łączników oficera dyżurnego jednostki, parku, po­mocnika dowódcy warty, dyżurnego kompanii itp. - po złożeniu meldunku lub przedstawieniu się przez ich bezpośredniego przełażonego na służbie.

77. W służbowych rozmowach telefonicznych obowiązuje żołnierzy obustronne przedstawianie się. Żoł­nierz, który otrzymał telefoniczny sygnał wywoławczy, przedstawia się podając swój stopień wojskowy i na­zwisko, a w razie powiadomienia lub stwierdzenia, że będzie rozmawia) z przełożonym, mówi „Melduję się pani kapitan, (panie kapitanie)” i po zakończeniu rozmowy - zgodnie z jej rezultatem - „zrozumiałem”, „wykonuje”, „rozkaz”, „czołem” itp. Pełniący służbę dyżurną podaje rów­nież funkcję, np.: „Oficer dyżurny l brygady zmechanizowanej (lub numer jednostki) –kapitan Kowalska, (kapitan Kowalski)”.

ZACHOWANIE SIĘ ŻOŁNIERZY W RÓŻNYCH SYTUACJACH

78.Żołnierzom podczas wykonywania obowiązków służbowych zabrania się spożywania napojów alkoholo­wych. Obowiązuje żołnierski takt - w obecności prze­łożonych (starszych), bez ich zgody nie należy siedzieć, palić, jeść itp.

79.Żołnierz wchodzi do pomieszczenia za zgodą przełożonego (starszego). Przed wejściem pozostawia wierzchnie okrycie (płaszcz, pelerynę, czapkę), jeżeli warunki na to pozwalają, lub - po wejściu —zdejmuje tylko nakrycie głowy, oddaje honory i melduje cel przybycia. Po otrzymaniu rozkazu lub załatwieniu sprawy oddaje honory, wykonuje zwrot w kierunku wyjścia, nakłada nakrycie głowy i wychodzi.

80 Żołnierz wchodzący z bronią nie zmienia jej położenia. Pełniąc służbę, będąc w hełmie lub trzy­mając broń w położeniu ...