1.pdf

ZIEMI

KOŁA

GEOGRAFICZNO-PODRÓŻNICZA

BIBLJOTECZKA

ZRZESZENIA POLSKICH NAUCZYCIELI GEOGRAFJI

T.10

WYDAWANA STARANIEM

GEN. MARJUSZ ZARUSKI

SKRZYDŁAC H

N A

326

KSIĄŻNICA- ATLAS

S. A.

ZJEDNOCZ.

ZAKŁADY

KARTOGR. I WYDAWN.

T. N.

LWÓW

WARSZAWA

—

Od autora

Podróże moje na jachtach „Witeź i „Junak nie

Są dziełem przypadku: dążyłeni do nich i przepro

wadzałem je planowo, uparcie i konsekwentnie. Że

w pokonywaniu trudów i niewygód i wogóle w ca

łem tern żeglowaniu doznawałem pełni rozkoszy włó

częgi morskiej, którą odczuć jest zdolny tylko czło

wiek kochający morze, w dodatku marynarz, to

rzecz drugorzędna, mogąca obchodzić oprócz mnie

co najwyżej grono moich przyjaciół i znajomych.

Mnie zaś chodziło o to, ażeby stały się one własno

ścią społeczefistwa lub przynajmniej tej jego części,

która rwie się do czynu. Pragnąłem przykładem

„Witezia oderwać od brzegu tych, którzy kąpią się

w morzu, pływają

ża

kajakach albo na rybackich

glówkach zawsze tuż, tuż,

sto metrów od brzegu,

i pociągnąć ich

albo przynajmniej

samych

ich

sze na pełne morze.

Witeź jest małym jachtem, może najmniejszym

statkiem z pośród tych, które mogą iść na morze

otwarte. A i tu spotkał się u nas z niedowierzaniem.

Osiem lat temu, kiedy wybrałem się

na nim po

raz pierwszy do brzegów szwedzkich, nietylko lu

dzie lądowi, lecz również ogół marynarzy był prze

2432

konany, że jacht

Zakłady Graficzne Ski Akc. Książnica-Atlas we

albo zawróci

drogi, albo zginie.

Lwowie

„Witeź

Ani jedno, ani drugie

nie sprawdziło się.

przebył tarapaty, ale wrócił ze Szwecji s zczęśliwie.

Mówi ono wówczas: udało się. Następny rok i pó ź

niejsze dowiodły, że przy do świadczeniu że glarskiem

i czujności zawsze udać się może. „ Witeź zdobył

sobie „list żelaz ny na prawo pły wania po otwartem

morzu, c hociaż sam, niestety, jako statek delikatnej

struktury niemało na tem ucier piał. W tym rok u

podob no inżynierowi e zarzą dzający jego remontem

orze kli, iż znać na n im ślady działania wielkich fal,

które osłabiły jego kad łub; obecnie nie dosta łby już

I klasy. Cóż robić! Żal mi

otwarte m morzu. Nasz j achting o d samych począt

ków swoich musi prz ybrać cechy męskości.

Zaczarowany trójkąt zostaw my dla kajaków, Sa

mi zaś idźmy na m orze. Morze jediak

o tern pa

miętać należy — zaczyna się tam, gd zie brzegi nikną

z oczu zupełnie.

Sportowe cz y amatorskie żeglarstwo w dobie

—

dzi

zupełnie pow ażne i doniosłe znaczenie.

siejszej

nia

głównie prz ez nie,

społeczeństwo nasze

Przez nie , i

nauczy si ę kochać.

zbliży się

morza,

pozna je i

„Witezia,

lecz swoje

P rzestanie si ę bać wielkiej w ody.

Opa nuje morze faktycznie, realnie . Os tatnie zaś

danie musiał on spełnić.

Jest

Polska,

niedopus zczalną,

ażeby

rz eczą

zaga dnienie w zmienionej dziś strukturze świata łą

czy

morski em,

nie

władaniu

wybrzeżem

wieloletniem

nie

nierozerwal nie

kwestją naszego bytu

się

rozgałęzionego jachtingu morskie

posiadała jeszcze

podleg łego.

praw dziwie morskiego; ażeby ja chty nasze,

który ch ni ezbyt wiele mamy, kręciły się wiecznie

w zaczar owanym tró jkącie: G dynia—Hel—Gdańsk.

Prawda, ż e nasz brzeg jest niegościnny : nie po

siada w ysp, wysepek, zalewów i zatok, a są siedzkie

stosunki nie zachęcają do najbliższych podróży na

wschód cz y na zach ód. Dla mnie jedimk z przesła

sprawiły,

zupe łnie

świadomie

czynniki

że

pro

czynu, któryby sam

prze z się

był

d ążyłem

spor

pagan dą, a zarazem

przykładem i zachętą do

towego opanow ania pełn ego m orza.

Że pr zytem

ro zwiną

wśród naszej

młodzieży

się

tę

opr ócz zdrowia nieoszaedwan e za lety

żegl arsk jej

nek tych wylania się w yraźny wnios ek logiczny, na

wiasem mówiąc, dogad zający mi bardzo: nasz jae hi

ting musi być jac htingiem pełnomorskim, musi

c harakteru, zbyteczne doda wać.

żyzny moralnej

Na mor zu

im dalej

od brzegów,

tem

bliżej

kie

Boga.

Z tych założeń wychodząc, od r. 1925 coroczni e

przedsiębrałem jakąś dalszą podróż na dru gą stronę

morza, które „Witeź

rować się na morze otwarte.

Do tego założenia

nasze statki sporto

z arówno

win ny

dostosować

się

we, jak d rużyny żeglarskie.

Należy zarzucić kupno lub budow ę małych

przemierzył ju ż w rozmaitych

jach

Fara

kierunkach:

od Lipawy

do Kopenhagi

jachtó w

taboru

nie

Niestety, na dalsze eskapady nie

zdobycia

cików,

dążyć

simdu

Gdyni.

„Wite zia, przytem mocno zbudowa

term iny

urlopó w

dotychczas

nieszczęsne

mniejszych

pozwoliły

aż eby

mogły

stawić

czoło

n iepogodom

moich towarzyszy-żeglarzy.

nych,

Pragnę gorąco, ażeby w szystko, co pływa w Pol

sce, cały zastęp młodyc h żeglarzy i żegl arek co ry

chłej pod k ierunkiem doświadczonych kapitanów

i na dobrych jachtach mógł wypłynąć daleko , na

praw dziwe niorze po zdrowie, radość i nieporówna-

Ja skółka

swobodn ej

włó częgi

ne z nicz em wrażenia

bez-

kresach wodnej pustyni.

dziennikiem okręto

Kapitan

Hilary

Szyszko,

zatrzym ał się

przed

mapą w ręku,

wielką

wym

Gen. M . Za ruski

w głąb jac htu.

z akłopo

drzwiczka mi wiodącemi

po j asnej, szczeciniastej brod zie,

drap ał

taniem

się

S zedł

dobroduszne

oblicze.

ok alającej

bujnie

jego

wie

patrona, a

na naradę nawigac yjną 2

swego

prze

jest

jak trudno

szefa

dz iał

doświadczenia,

konać .

—

maryna

do przechodząceg o

rz ucił

Kur!

—

uważał

porucznikowi,

żeby

rza

powiedzcie

mor ze od wesia.

bur

Ja cht, białern i żaglami nachylony na prawą

5 powoli wspinał się na wysokie fale

ła

tę,

również

godnie ześli zgiwał się nadół.

Kapitan westchnął i zd ecydowanym ru chem otwo

rzył drzw iczki. Po chwili stał już pr zed szefem.

pomocniczym )

(częst o

motorem

Jacht

— statek żaglowy

Służy do wycieczek i pod róży mor

szybkobież ny, „ekki, zwrotny.

ożagle

wygląde m

wielk iem

Charakt eryzuje się

pięknym

skich.

niem .

o sposobach znajdowania drogi ok rętu

Nawig acja — nauka

na morzu.

Kur

im ię

własne.

—

jach

pole pszenie

ubiegły

przyniosł

znaczne

P .

Rok

(strona

świata).

marynarzy:

zachód

języku

West

— w

przybył y

jachty,

podróże

zagraniczne

morskim:

nowe

Iingu

Burta

bok kadłuba statku.

—

jachtów przestał y być rzadko ścią.

Przyp . aut.

A to takie skały, prze z które w czasie sztor

mu przewalają się fale. N iech pani się nie upiera

i zgodzi

zakł opo

rzekł

dobry,

pani

Tereso

Dzień

—

przyszedłem przedstawić pani...

tany

to nie pancernik.

się. Żaglowy jacht

Pew nie z mianę kursu...

zaśmiała

cha, cha

Panie Hi lary, pan wie, że ja lubię morze wzbu

panie kapitanie, pan z awsze coś widzi

się wesoło

—.

pod róży...

daje

rozmaitość

pod.nie ca,

rzone.

na morzu.

1-la, długo na nie patrzyłem.

Ale pan widzi nawet to,

w pianach, parsk a,

kiedy jacht

zanurza się

Lubię,

rzuca się, jak koń znarowiony.

cz ego n iema.

Ale, pa ni, do mnie należy czuwa nie nad bez

pieczeństwem jachtu i pani.

tem,

pro szę

pani,

niez awsze.

„R zecz

No,

pani żądał tego

Ojciec

właś nie teraz

zbliżamy

że barometr si lnie spada, a

do Tunge nes.

mnie.

Dobrzeby było...

ode

się

Zajść do Tungenes na wszelki wypadek

Pani Teresa wybuch ła:

—— Ojciec? Ojciec nie zna się ani na jachtach,

an i na żeglud ze. Co ojciec wie! Z na się na hutach

i na żelazi e, ale tu... Marny stać w jakimś Kac zym

Dole norweskim, kiedy tam tyle życia i ru chu...

Żeby nie było za duż o

Nie, nie do Tungeries, to mały port i niepew

ny, a le do Sta wanger. szesnaście mil ty lko zboczyl i

byśmy z drogi.

Mała, szczupła osó bka,

tw arzy równie pięknej,

wtrącił kapitan.

si ę poruszyła, kapitan

jak en ergicznej,

b uńezucznic

Ber

się. Idzi emy prosto do

Nie, nie z gadzam

12 -—

zaś ciągnął dalej:

gen.

księżyc m iał halo,

Widzi

pani,

już w nocy

Nie ch pani spojrzy na

mapę.

a barome tr spadł

trzy milimetry.

Burza idzie od

map y;

widz iałam

ją

zresztą.

będziemy ją już

trzeba

Atlan tyku,

kilkanaście godzin

—— Nie

dobry jach t;

Bokn

.„Jaskółka

morza

nie

fala

się

hoi.

Już

teraz

toczy

si ę

duża,

mieli.

I ja się nie boję

dodała

uśmiechem zwycięzcy.

prze skoczymy.

Pełno tu

fiord

jest

rozległy.

Nie

zresztą wysepek i skał „poliwuch.

mówiła

K apitańciu. n iech się pan nie gniewa

pójdziemy wp rost przez ten Bokn.

Kapit an był zgóry przygotowany na przeg raną.

Podra pał się znów po po liczku i wys zedł. Pytające

spojrzenie por. Woi ńskiego pozostawił bez odpowie

dzi i

no wego

pr zymilnie

A to c o

—

Kurs

kierunek biegu

statku.

—

Stawanger-fiordu

Tangenes

przylądek przy wejściu

—

w swojej kajucie.

w Norwegji.

Halo

znikł

nie

Wróży

pierścień tęczowy

naokoło

księżyca.

—

pogodę.

w języku marynarzy:

burza morska.

Stawanger-fiordu.

Sztorm

—

Bokn-fiord

Norwegji

północ

Ner

miasto portowe

zachodniem wybrzeżu

które

Bergen

—

Poliwucha

skały podwodne

morzu

Białem,

—

falowania.

wegji.

ukazują

podczas

silnego

się

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: