DIETO...TERAPIA
Słowo dieta kojarzy się zwykle z ograniczeniem żywieniowymi i "cudownymi" kuracjami mającymi na celu utratę niechcianych (z jakiegoś powodu) kilogramów. Tymczasem pojęcie to ma znacznie szersze znaczenie. Nie należy mylić go absurdalnymi, kontrowersyjnymi i często szkodliwymi zaleceniami proponowanymi przez pseudospecjalistów mianujących się tytułem "dietetyk".
Słowo dieta (diaita), które wywodzi się z języka greckiego odnosi się do naszego sposobu odżywiania oraz do szeroko rozumianego stylu życia. Powinna więc kojarzyć się nam ona ze zdrowiem, higieną, sposobem na życie, świadomością wyboru pożywienia oraz wiedzą na temat funkcjonowania organizmu ludzkiego. Mówiąc, że ktoś stosuje określoną dietę (np. wegetariańską, makrobiotyczną) rozumiemy, że ktoś się odżywia w określony sposób i że ten sposób odżywiania jest częścią stylu życia danej osoby. Bycie na diecie może wynikać z wierzeń, osobistych przekonań na temat żywienia (tak jak to jest w przypadku wcześniej wspomnianego wegetarianizmu), ale również z konieczności, co ma miejsce, gdy pojawiają się problemy zdrowotne.
Na przestrzeni lat, dzięki obserwacją wpływu żywności na stan zdrowia, licznym doświadczeniom i badaniom laboratoryjnym, wyodrębniła się nowa, samodzielna gałąź medycyny � dietetyka. We współczesnym tego słowa znaczeniu jest ona nauką o roli żywienia w powstawaniu chorób oraz stosowaniu określonego sposobu żywienia w profilaktyce i terapii.
Dietoterapia (czyli leczenie dietą) była stosowana już w starożytności. Dzięki papirusom Ebersa wiemy, że już w XV wieku p.n.e. Egipcjanie wyróżniali niektóre pokarmy jako lecznicze i dostrzegali związek pomiędzy objadaniem się a niestrawnością i występowaniem chorób. Najstarsi ze znanych nam dietoterapeutów wywodzą się ze starożytnej Grecji. Na temat leczenia dietą wypowiadali się m.in. Asklepiades, Arystoteles, Empedokles, Pitagoras, a przede wszystkim słynny Hipokrates z wyspy Kos. Zalecał on osobom cierpiącym na zaburzenia widzenia wątroby zwierząt domowych. Dziś wiemy, że zaburzenia widzenia (tzw. kurza ślepota) są związane z niedoborem witaminy A, której najbogatszym jej źródłem pokarmowym jest wątroba.
Obecnie wielu ośrodkach badawczych na całym świecie przeprowadzane są badania nad ustaleniem przyczyn i mechanizmów powstawania chorób. Odkrywane są coraz liczniejsze dowody potwierdzające i świadczące o tym, że etiologicznie, czyli przyczynowo, większość chorób, na które najczęściej chorujemy (tj. otyłość, choroby układu krążenia, nadciśnienie, cukrzyca, niektóre nowotwory, choroby wątroby, nerek i układu kostnego) jest związana z naszą �cywilizowaną� dietą oraz siedzącym trybem życia.
Aktualnie szacuje się, że istnieje około 80 jednostek chorobowych, których podłoże jest związane z niedoborowym, nadmiernym lub nieprawidłowym sposobem odżywiania. Noszą wspólną nazwę chorób dietozależnych lub chorób na tle wadliwego żywienia (Tabela).
Tabela. Przykładowe błędy żywieniowe i ich skutki w postaci chorób dietozależnych.
produkty wysokokaloryczne,
o dużej zawartości cukrów i tłuszczu nadwaga, otyłość
tłuszcze o złej jakości żywieniowej (produkty smażone, twarde margaryny, wyroby cukiernicze), za dużo cukru, słodyczy, mało warzyw, owoców oraz ryb miażdżyca naczyń krwionośnych
sól i produkty o dużej zawartości soli, mała ilość warzyw i owoców, alkohol nadciśnienie
obfite, tłuste posiłki, duża zawartość cukrów prostych, za mało błonnika pokarmowego kamica żółciowa
posiłki tłuste, smażone, za mało błonnika, niskie spożycie herbaty rak jelita grubego
Według raportu światowej Organizacji Zdrowia, w 2000 roku choroby dietozależne doprowadziły do 60% zgonów na świecie. Jeśli nasz styl życia, w tym sposób odżywiania nie ulegnie zmianie, to w 2020 roku choroby te stanowić będą przyczyną ponad 75% zgonów.
Oczywiście najtańszym i najskuteczniejszym sposobem poprawy naszego stanu zdrowia i ochroną przed chorobami dietozależnymi jest higieniczny tryb życia oraz zmiana nawyków żywieniowych. Przykładowo unormowanie masy ciała zmniejsza zagrożenie zawałem czy cukrzycą o 35-65%.
Zmiana sposobu żywienia jest procesem długotrwałym, wymagającym wytrwałości i opieki specjalistycznej. Znacznie łatwiej i szybciej jest połknąć pigułkę niż zadbać o to co się je. Prawda jest jednak taka, że jeśli nie zmienimy swojego sposobu odżywiania, to problem tak na prawdę zostaje, tylko, że uśpiony przez farmaceutyki. Przykładowo biorąc leki obniżające ciśnienie krwi, działamy tylko na objawy.
Aby zlikwidować skutki należy zmniejszyć spożycie soli, unikać alkoholu oraz jeść więcej warzyw i owoców bogatych w potas.
W niektórych chorobach dieta stanowi ważne uzupełnienie farmakoterapii. Przykładowo w chorobie Parkinsona regulowana podaż białka pozwala na zwiększenie skuteczności stosowanych leków oraz znaczne polepszenie jakości życia pacjenta. Określony sposób żywienia może być alternatywa leczenia farmakologicznego.
Dieta ketogenna (wysokotłuszczowa) stosowana u dzieci chorych na padaczkę pozwala w wielu przypadkach na całkowite wyleczenie bez konieczności stosowania farmakoterapii.
Nawet podczas banalnej grypy czy przeziębienia sięgając po odpowiednie produkty spożywcze możemy wzmocnić nasz system odpornościowy i tym samym ułatwić organizmowi walkę wirusami i bakteriami. W zaburzeniach odżywiania (anoreksja, bulimia, kompulsywne jedzenie napadowe), kontakt z dietetykiem jest niezbędny, by móc wypracować trwały i pewny sposobu odżywiania, w którym żadne potrawy nie są �zabronione�. Tak na prawdę rola dietetyki w leczeniu i profilaktyce chorób jest nie do ocenienia. Nic dziwnego, ze jest to jedna z najprężniej rozwijających się dziedzin nauki.
pornoxxxxx