Sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z mechaniki.
Temat: Badanie zjawiska giroskopowego.
1. Celem ćwiczenia jest potwierdzenie doświadczalne związku prędkości kątowej precesji i momentu giroskopowego oraz wyznaczeniemasowego momentu bezwładności giroskopu.
2. Stanowisko pomiarowe przedstawia poniższy rysunek:
Do podstawy [1] wyposażonej w śruby, które umożliwiają poziomowanie przyrządu, przymocowana jest kolumna [2]. Na kolumnie osadzony jest wspornik wraz z czujnikiem fotoelektrycznym [3] oraz tuleja zewnętrzna łożyska stopowego [4]. Łożysko to umożliwia obrót giroskopu wokół osi pionowej oraz zapewnia zasilanie prądem elektrycznym czujnika fotoelektrycznego [5] oraz silnika elektrycznego.
Silnik elektryczny [6] zamocowany jest na wsporniku [7] za pomocą sworzni [8] w sposób umożliwiający obrót w płaszczyźnie pionowej. Na wale silnika zamocowano tarczę [9], zabezpieczoną osłoną [10]. Dźwignia [11] stanowiącą część korpusu silnika, posiada naniesioną skalę metryczną. Na dźwigni umocowany jest obciążnik [12] służący do zmiany położenia środka masy układu. Kąt obrotu giroskopu wokół pionowej osi odczytuje się z tarczy [13] z umieszczoną skalą kątową przy pomocy wskaźnika [21]. Tarcza [13] ma na obwodzie wykonane otwory co 5 stopni, które zliczane przez czujnik fotoelektryczny przekazują do bloku regulacji i pomiarów informację o kącie obrotu giroskopu.
Tarcza [9] posiada na obwodzie nacięcia, które służą do pomiaru metodą fotoelektryczną, prędkości obrotowej silnika.
Na płycie czołowej [22] bloku regulacji i pomiarów umieszczono: wyłącznik sieci [14], przycisk zerowania miernika [15], przycisk zakończenie pomiaru [16], potencjometr [17] włączania i regulacji prędkości obrotowej silnika, wskaźnik cyfrowy kąta obrotu [18], wskaźnik czasu obrotu giroskopu [19] oraz wskaźnik prędkości obrotowej silnika [20].
3. Wyniki
Pomiar prędkości precesji giroskopu :
Lp.
Dy
Dt
w2
w1
I1
stopnie
s
rad×s-1
kg×m2
1
30
5,31
0,09861
523,6
0,00570
2
5,41
0,09678
0,00580
3
5,42
0,09660
0,00582
4
5,47
0,09572
0,00587
5
5,54
0,09451
0,00595
śred.
5,43
0,09644
Mo = G × b = 0,375 × 9,81 × 0,08 = 0,2943 Nm
w1 = p × n/30 = 523,6 rad×s-1
Poprawki:
I1 = 0,005828 ±0,00124 kg×m2
4. Wnioski.
Niewielkie błędy pomiarów wynikają z dostatecznej dokładności urządzenia pomiarowego.
stivi7